در حال بارگذاری ...

آشتی ملی فلسطین؛ تهدیدات و فرصت ها

پرسش کنونی و مطرح در سطح محافل فلسطینی در این روزها این است که آیا این آشتی واقعی است؟ یا اینکه تنها نمایشی مشابه سوابق قبلی خود در سال 2011 در قاهره است که عمر آنها به چند هفته هم نرسید؟ من معتقدم که شرایط در حال حاضر به دلایل مختلفی متفاوت است:

عبدالباری عطوان
 
پرسش کنونی و مطرح در سطح محافل فلسطینی در این روزها این است که آیا این آشتی واقعی است؟ یا اینکه تنها نمایشی مشابه سوابق قبلی خود در سال 2011 در قاهره  است که عمر آنها به چند هفته هم نرسید؟
 
 من معتقدم که شرایط در حال حاضر به دلایل مختلفی متفاوت است:
 
 1 . دو طرف توافق در شرایط کنونی در وضعیت بحرانی قرار دارند. حماس در شرایطی قرار دارد که توان تامین معیشت دو میلیون فلسطینی را ندارد. آنها در یک مساحت 150 مایلی در محاصره قرار داشته و از آب و برق و منابع درآمدی بهره مند نیستند، بیکاری در بین جوانان به بیش از 80 درصد رسیده است. در سوی مقابل اما تشکیلات خودگردان قرار دارد که در نتیجه تحولات سالهای اخیر به ویژه در بخش مذاکرات سازش در بین مردم فلسطین جایگاه خود را بیش از قبل از دست داده و منفور شده است. همچنین اهتمام عربی و بین المللی به این تشکیلات کاهش یافته است، از طرفی فساد در بین مسئولان این جنبش بیداد می کند.
 
 
2 . بیشتر رهبران جدید حماس در شرایط کنونی از شخصیت های مقاوم، مبارز با فساد، معتقد به اقتصاد ریاضتی هستند که از احترام مردمی بالایی نیز برخوردارند. در اینجا از شخصیتی همچون اسماعیل هنیه که همچنان در خانه ای موقر در اردوگاه آوارگان زندگی می کند صحبت می کنیم، همچنین به یحیی السنوار که 24 سال را در زندانهای رژیم صهیونیستی گذرانده و از مهمترین موسسان حماس و شاخه نظامی آن است، اشاره داریم.
 
 3 . نظارت مصر بر توافق فعلی و گامهای اجرایی آنها با جدیت بی سابقه ای دنبال می شود. آنها تهدید کرده اند که هر طرف ناقض توافق (فتح یا حماس) را با مجازات های سنگین روبرو می کنند. در همین راستا هیئت امنیتی و دیپلماتیک مصر به غزه وارد شد که حازم خیرت سفیر مصر در تل آویو در راس آن قرار داشت.
 
 
4 . اسرائیل، آمریکا و اروپا توافق فعلی آشتی فلسطینی را وتو نکردند و مقامات اسرائیلی به هیات فتح اجازه ورود به غزه را داد.
  
5 . در شرایط کنونی سخن از «توافق بزرگ» تهیه شده از سوی دولت ترامپ به عنوان راه حل موقت که در آینده به راه حل نهایی تبدیل می شود، افزایش یافته است. در این توافق بزرگ دو طرف باید امتیازاتی بدهند اما رهبری در غزه و کرانه باید یکپارچه باشد.
 
 
6 . وعده های آمریکا و اروپا درباره افتتاح بند غزه و خط آهن میان این باریکه تا کرانه باختری، بازگشایی همیشگی گذرگاه رفح، تزریق چندین میلیارد دلار برای بازسازی غزه و به حرکت درآوردن موتور اقتصادی غزه... که در نهایت همه آنها به معنای صلح اقتصادی ویا حتی رشوه اقتصادی است.
 
 
مصر بزرگترین برنده توافق آشتی است . بی تردید مصر برنده بزرگ این بازی است، چون آنها همکاری حماس را برای حفظ امنیت سینا تضمین کرده اند، همه گذرگاههای غیر قانونی را مسدود کرده و مهمترین دشمنان منطقه ای خود یعنی قطر و ترکیه را در پی این تحولات شکست داده اند. آنها هم اکنون در روند سیاسی و مسئله فلسطین بدون شریک شده اند.
  موضوع امنیت غزه، سلاح مقاومت و موشکها به همراه مبحث حقوق کارمندان از اصلی ترین موانع این توافق هستند.
 
 1 . امنیت: پیچیده ترین مسئله در توافق آشتی مسئله امنیت در غزه است. چون حماس به سختی با این موضوع کنار خواهد آمد. مردم غزه نیز با امتیاز دادن و کوتاه آمدن حماس در مسئله امنیتی مخالف هستند چون امنیت در غزه موفق ترین برگ در کارنامه 10 سال اخیر حماس بوده است. آنها توانستند بر گروههای مسلح و تنش های عشایری فائق آمده و قانون را حاکم کنند. مسئله ای که تشکیلات خودگردان قبلا در انجام آن شکست خورده بود.
 
 
2 . سلاح مقاومت: من معتقدم که حماس هرگز از ذخایر نظامی خود از جمله موشک ها، توپخانه ها ، پهپادها و دیگر ابزارهای جنگی دست نخواهد کشید. چون در این صورت تعریف خود به عنوان یک جنبش مقاومتی را از دست خواهد داد. به نظر می رسد که بحث درباره این مسئله به آخرین دور گفتگوها منتقل شود.
 
 
3 . پرونده حقوق کارکنان غزه: در حال حاضر حماس در غزه  40 هزار کارمند دارد که تامین حقوق آنها بودجه بالایی را طلب می کند، حماس خواهان این است که این افراد به شمار بیکاران در غزه افزوده نشود و در جریان توافق  آشتی به مطالبات خود برسند.
 
 تحلیلگر برجسته جهان عرب این سه مسئله را به عنوان دلایل نگاه تردیدآمیز خود به توافق آشتی جدید در صحنه فلسطین برشمرده و در نهایت البته ابراز امیدواری کرده این توافق سرنوشتی متفاوتی با توافقات قبلی داشته باشد.




نظرات کاربران